Ðến nay, trên địa bàn huyện Kỳ Anh, tỉnh Hà Tĩnh đã triển khai giải phóng mặt bằng thực hiện 139 dự án ở Khu kinh tế Vũng Áng, diện tích 7 nghìn 434,3 ha đất, hàng chục nghìn dân bị ảnh hưởng và phải di dời. Người dân đã rời bỏ nơi chôn nhau cắt rốn dành cho một dự án lớn ra đời và họ đang thấy sự đổi đời, hưởng ấm no, hạnh phúc nơi quê mới.

Ngày đầu Xuân, chúng tôi đến thăm các khu tái định cư của dự án Formosa thuộc huyện Kỳ Anh, tỉnh Hà Tĩnh. Ðiểm đầu tiên chúng tôi ghé thăm là Khu tái định cư (TÐC) Kỳ Liên, nơi có hơn 200 hộ dân của xã Kỳ Liên trong diện giải tỏa KKT Vũng Áng lên đây tái định cư nhập lại thành hai xóm Liên Sơn và Lê Lợi. Ðến xóm Liên Sơn, vào thăm nhà bà Trần Thị Thường, năm nay đã 81 tuổi, đối tượng già yếu neo đơn. Trong căn nhà mới xây thoáng sạch, còn thơm mùi sơn, thấy trên bàn thờ mâm cỗ bày tươm tất đầy đủ. Bà Thường khoe, ngày trước ở dưới đó nhà tranh vách đất, xập xệ, tối tăm, đói kém lắm, chừ lên đây đường đi lối lại được mở rộng lại láng nhựa thông thoáng không còn cảnh lầy lội. Lên đây có tiền xây lại nhà cửa khang trang, có điện sáng, nước về tận nhà.

 

Xóm trưởng Liên Sơn Nguyễn Xuân Miễn dẫn chúng tôi vào các ngõ xóm trên con đường thảm nhựa rộng rãi thoáng sạch. Ông nói, cũng như gia đình bà Trần Thị Thường, hơn 200 hộ rời bỏ nơi chôn nhau cắt rốn nhường chỗ cho một đại công trường xây dựng KKT lớn nhất Hà Tĩnh và khu vực bắc miền trung. Thuận lợi lớn là lên nơi ở mới bà con thấy tốt hơn nơi ở cũ, nhất là hạ tầng kỹ thuật như: điện, đường, trường, trạm, nước sinh hoạt sạch... Từ chính sách đền bù di dân, nhiều hộ từ những căn nhà dột nát nay đã làm được nhà xây khang trang, còn có dư tiền để làm vốn đầu tư sản xuất... Ông Miễn nhẩm tính, trước mắt chưa kịp chia đất sản xuất, nhiều hộ năng động đã cho con em chuyển nghề như mở dịch vụ, kinh doanh vận tải, cơ khí, sửa chữa ô-tô, xe máy, may mặc, học nghề đan lát thủ công, bánh bún... Ðể đón đầu cho khu kinh tế khi vào hoạt động, trong xóm đã có hơn 30/140 thanh niên trong độ tuổi lao động đi học nghề. Trưởng Công an xã Võ Văn Thịnh cho biết, xã Kỳ Liên lên đây có trụ sở làm việc khang trang, nhất là cơ sở hạ tầng được quy hoạch, xây dựng tốt hơn nơi ở cũ. Nhiều hộ thấy thật sự đổi đời, bà con rất phấn khởi. Trong dịp Tết này, được sự quan tâm hỗ trợ của tỉnh và Chính phủ, mỗi khẩu được nhận 10-15 kg lương thực, được tặng nhiều quà nên không có hộ nào thiếu đói.

 

Cách đó hơn 5 km về phía nam, chúng tôi về khu tái định cư mới Kỳ Phương trên con đường thảm nhựa thoáng rộng không kém gì Kỳ Liên. Khu tái định cư này đông hơn, chia làm bốn xóm với gần 800 hộ. Hai bên đường rợp bóng cờ đỏ. Nơi đây nhiều nhà cao tầng như phố.  Phó Chủ tịch UBND xã Lê Văn Chương cho biết, nơi ở cũ có tỷ lệ 27% số hộ nghèo đói, lên đây qua hai cái Tết, nay đã giảm tỷ lệ hộ nghèo đói xuống còn 20%. Cũng như ở Kỳ Liên, do còn khó khăn về đất sản xuất, không còn nghề đi biển, nhân dân đã tự chuyển đổi nghề. Sau khi làm nhà khang trang, đã có 106 hộ dùng số vốn còn dư dật cùng sự hỗ trợ của Ngân hàng Chính sách để chuyển sang đầu tư chuồng trại, xây bể bi-ô-ga nuôi hàng trăm con lợn/hộ. Ngoài ra, trong xã có 65 gia đình đầu tư ô-tô vận tải, một số hộ chuyển đổi sang nghề mộc, cơ khí. Từ những làng chài, làng nông nghiệp đơn thuần, lên đây đã thành lập được năm doanh nghiệp kinh doanh đa nghề...

 

Phó Chủ tịch UBND tỉnh Hà Tĩnh Nguyễn Nhật cho biết: Ðể góp phần giúp bà con đón một cái Tết no ấm, Chính phủ và tỉnh đã hỗ trợ mỗi khẩu ở các khu TÐC này từ 10 đến 15 kg gạo. Ngoài ra, các doanh nghiệp trong KKT Vũng Áng (như Công ty TNHH Hưng Nghiệp Gang thép Formosa Hà Tĩnh, Ban quản lý Dự án nhiệt điện Vũng Áng, Cảng Vũng Áng Việt Lào...) hỗ trợ khoảng 1,5 tỷ đồng cho hơn 2.600 hộ ở vùng TÐC, mỗi hộ có một suất quà, gồm 4 kg nếp, một can dầu ăn bốn lít hoặc 500 nghìn đồng tiền mặt...  Các khối mặt trận, đoàn thể cùng cấp ủy, chính quyền từ tỉnh xuống đến các địa phương đã phân công nhau đến thăm, động viên, tặng quà Tết cho từng gia đình chính sách, neo đơn... để mọi người dân trong các khu TÐC không chỉ của dự án Formosa mà các dự án khác cũng được đón một cái Tết no đủ và ấm áp tình người. Ngay sau Tết cổ truyền dân tộc, ngoài việc tiếp tục các giải pháp về đào tạo nghề, chuyển đổi nghề, giải quyết việc làm cho người lao động, tỉnh và huyện Kỳ Anh sẽ nhanh chóng tiến hành chia, cấp một số diện tích đất lâm nghiệp cho bà con sản xuất, để cuộc sống ở các khu TÐC này thật sự tốt đẹp hơn nơi ở cũ...